Sidee baan ku helaa oo aan u dalbadaa guriga? - Tenants Victoria

    Sidee baan ku helaa oo aan u dalbadaa guriga?

    liisgareynta hoyga

    waxaa jira tiro meelo ah oo aad ka raadsan karto hoy, inkastoo ay ku xiran tahay nooca hoyga ee aad raadineysid. Waxan soo socdaa waa tuse kaliya ee meeshaad ka heli kartid liiska (tusaale, xayeysiin) noocyo kala duwan oo guryo ah.

    homestay

    hoyga Homestay waxaa badanaa soo habeeya machadkaaga waxbarashada, si kastaba ha ahaatee waxaa jira tiro wakaalado madax bannaan oo ka shaqeeya adeega meelaynta. (waxaad ka heli kartaa wakaaladahan adoo ka raadinaya ‘homestay Victoria’ interneetka ama tusaha taleefanada white pages ka Dawlada & Ganacsiga (White Pages Business & Government).

    Hoyga kambaska jaamacada ku yaal

    La xiriir adeega guriyeynta ardeyda ee machadkaaga ama ka jeegaree website kooda liiska. Ama ka eeg cinwaanka tusaha taleefanka Dawlada & Ganacsiga White pages ka.

    Guryaha ardeyda

    Xayeysiinta guryaha ardeyda waxaa badanaa laga helaa interneetka, tusaha taleefanka Dawlada & Ganacsiga White Pages iyo waraaqaha iyo weblinkyada laga helo machadkaaga.

    Guryaha qol qolka loo kireyeeyo

    Waxaad ka heli doontaa liiska guryaha qolqolka loo kireeyo wargeyska, looxa ogeysiisyada adeega ardeyda iyo website –yada iyo website yada hoyga la wadaago.

    Kireysiga gaarka ah

    Haddii aad qorsheynaysay inaad la sameysato guri la wadaago saaxiibo, ama aad adigu guri kireysato, waxaad ka heli kartaa guryaha gaarka ah ee kirada ah adoo:

    • liisaska kirada – kuwan waxaa laga helayaa wakiilada guryaha
    • interneetka – wakiilada guryaha liiskooda guryaha kirada ah ee websiteyadooda iyo qaar ka mid ah meelaha wax laga baadho raadi guryaha fiktooriya ( ‘real estate Victoria’)
    • wargeysyada – eeg The Age iyo The Herald Sun Sabtida. Xasuuso inaad sidoo kale ka jeegareyso wargeysyada bulshada xaafada ee meelaha aad jeclaan lahayd inaad ku noolaatid

    Guryaha la wadaago

    Haddii aad dooneysid inaad soo degto guri la wadaago, waxaa jira dhawr meelood oo aad ka fiirin kartid ogeysiisyada qolka:

    • looxda ogeysiiska bulshada – marmarka qaarkood laga helo dukaamada buuggta iyo kafateeriyada xaafada
    • interneetka
    • adeegyada guriyeynta ardeyda – waxay badanaa leeyihiin looxa ogeysiiska liisyada
    • machadyada qaarkood waxay leeyihiin keydka macluumaadka hoyga- waa inaad ka diiwaangashan tahay machadkan si aad u gasho kuwan.
    • wargeysyada – eeg The Age iyo The Herald Sun Sabtida. Xasuuso inaad sidoo kale ka jeegareyso wargeysyada bulshada xaafada ee meelaha aad jeclaan lahayd inaad ku noolaatid

    Kormeerida guriga kirada ah ee gaarka ah

    Markaad soo kormeerto guri, waxaa aad muhiim u ah inaad si dhammeystiran jeegareyso guriga labada gudaha iyo bannaanka. Waa inaad hubisaa inaad ku faraxsan tahay guriga ka hor intaadan waxba saxiixin ama wax lacag ah bixin.

    Ha iska maleynin inuu mulkiiluhu ama wakiilku uu iska sameynayo wixii dayactir ah ilaa aad si khaas ah u weydiisato inay sidaas sameeyaan. Wixii macluumaad dheeraad ah eeg warqada xaqiiqda ee Dayactirka (Repairs).

    Isla markaad fiirfiiriso guriga, tijaabo batoonada nalka laga shido, kuwa hawada ama qiiqa qaada ama marawaxadaha sare, cunto kariyaha, qasabadaha iyo qubeyska (caddaadiska biyaha) iyo wixii kuleyliyayaal ah iyo/ama qaboojiyaha si aad hubiso inay shaqeynayaan. Weydii inuu taleefanku xiran yahay tijaabi xoogga waxyaalaha ku xiran guriga waxyaalaha birta ah biraha daaha si aad u hubisid inay ammaan iyo nabadgelyoba leeyihiin.

    Sidoo kale, waa inaad hubisaa inaad xiri kartid furina kartid dhammaan daaqadaha iyo albaabada. Jeegaree nooca sakatuuro ee ku xiran, maadaama shirkado badan oo ceymis ayan ku siin doonaan ceymiska alaabta guriga ilaa daaqaduhu ay leeyihiin sakatuurooyin fure leh iyo inay albaaba bannaanku leeyihiin qufulo.

    Liiska kormeerka guriga (Property inspection checklist) (warqada xaqiiqda ee guriga ardeyda) waxay kuu sheegeysaa waxaad raadineyso markaad guriga kormeeraysid.

    Haddii qayb ka mid ah guriga ama waxyaalaha ku xiran ama ku dhegan ay waxyeelo qabaan amase aysan u shaqeynaynin si haboon, waa inaad weydiisaa mulkiiluhu inu dayactiro. Eeg warqada xaqiiqda Dayactirka (Repairs) ama kala xiriir Tenants Union/Tenants Victoria wixii tallo ah.

    Dalbashada guriga gaarka ah ee kirada ah

    Ka dib markaad guriga soo kormeerto oo aad go’aansato inaad dooneysid inaad ku soo guurtid waxaad u baahan doontaa inaad buuxisid foomka codsiga ee uu bixiyo wakiilka gurigu (haddii mulkiiluhu uu isticmaalayo wakiil).

    Waxaa lagu weydiin karaa su’aalo ku saabsan:

    • dakhliga iyo faahfaahinta bangiga
    • taariikhdii hore ee wax kireysigaaga
    • taariikhda iyo faahfaahinta shaqadaada
    • tixraacyada – waxaa laga yaabaa in lagu weydiiyo laba


    Laguma weydiin karo su’aalaha ku saabsan:

    • jinsiyadaada
    • xaalladaada guur
    • waxyeelo ama iinta
    • nooca galmadiisa
    • siyaasad ama diintuu rumeysan yahay

    Debaajiga codsiga

    Wakiilka ama mulkiiluhu waxaa laga yaabaa inay ku weydiiyaan debaajiga codsiga. Haddii ay tahay inaad bixiso debaaji, waa inaad hubisaa in lagu siiyo caddeyn. Debaajigaaga waa in laguu soo celiyaa.

    Waa sharci daro wakiilada iyo mulkiilayaashu inay lacag ujra ah kaa qaadaan oo ku saabsan kuwan soo socda:

    • kuu ogolaanshaha inaad guriga soo kormeerto
    • siinta lagu siiyo furayaasha markaad guriga ku soo guurto
    • mushqaayad ama lacag ujra ah oo ah guriga kaa kireyntiisa
    • ku siintaada kaadhka kirada lagu bixiyo
    • sameynta iyo isticmaalida tasiilaadka lacagta akownkaaga laga goosanayo

    Macluumaadkan waa tusaale kaliya waana inaan loo isticmaalin oo kaliya bedel ahaan tallo sharci oo aqoon leh.

    Boggaga la xiriira

    Dayactirka
    Liiska jeegareynta kormeerida guriga
    Maxay u taagan yihiin xarfaha la soo gaabiyey ee guryaha?
    Maxaan u baahan nahay inaan ogaado ka hor intaanan soo guurin?
    Bilaabida kireysiga

    Ma u baahan tahay caawimaad dheeraad ah?

    Haddii aad u baahan tahay macluumaad dheeraad ah ama caawimaad, fadlan nala soo xiriir.


    How do I find and apply for housing? | Somali | May 2010

    u baahan caawinaad badan

    Talada loogu talagalay kireystayaasha (advice for tenants)
    nagala soo xiriir (contact us)

    Kireystayaal Victoria | Kireystayaal qadka caawinaada 03 9416 2577 | tenantsvic.org.au
    Kireystayaal Victoria aqoonsanyihiin taageeradda Dowladda Vitorian.

    Tenants Victoria acknowledges the support of the Victorian Government.